Dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD) są bardzo wrażliwe,dlatego potrzebują szczególnej uwagi i zrozumienia społeczeństwa. Według danych Narodowej Służby Zdrowia Ukrainy w latach 2024–2025 zarejestrowano ponad 21 000 dzieci z diagnozą autyzmu. Ta liczba stale się rośnie – o około 30% corocznie.
Jak pomóc dzieciom w spektrum nie tylko cieszyć się szczęśliwym dzieciństwem, lecz także dać im szansę na skuteczną integrację ze społeczeństwem w przyszłości? Najpierw powinniśmy osiągnąć problem i pozostawać tolerancyjnymi. Po drugie, należy zapoznać się z istniejącymi rodzajami pomocy. Zajęcia korekcyjne w odpowiednim czasie to wsparcie podstawowe, każda rodzina musi o to zadbać dla swojego dziecka.
Niestety, z powodu wojny wielu ukraińskich rodzin wychowujących dzieci z autyzmem nie ma możliwości finansowych na zapewnienie dzieciom zajęć ze specjalistami. Co więcej, przymusowe przesiedlenie, stres i trudne warunki życia często pozbawiają rodziców tego, co najważniejsze — czasu, którego tak bardzo potrzebuje ich dziecko.
Dzięki ciągłemu wsparciu mecenasa Wadyma Stolara oraz innych darczyńców i partnerów LEVCHYK stał się wielkim wsparciem dla dziesiątek ukraińskich rodzin. Wśród nich — matka Anastazja z Charkowa, która wychowuje 8-letniego Danyła z autyzmem.
„Ma już 2,7 roku i w ogóle nie mówi…”
Na początku wojny pełnowymiarowej rodzina mieszkała w Charkowie. Ciągłe ostrzały wyczerpały siłę. Na szczęście mężowi zaoferowali pracę we Lwowie, cała rodzina przygotowywała się do przejazdy. Nieco później Danyłowi zdiagnozowano autyzm.
Kiedy miał 2 lata i 7 miesięcy, Danył w ogóle nie mówił. Wtedy rodzice zaczęli szukać dodatkowej informacji na temat autyzmu, odwiedzili z synem psychologa, żeby zbadać objawy. Nie było jednak żadnego potwierdzenia.
Anastazja przyznaje się, że prawdziwe zrozumiała problem nie w gabinecie innego specjalisty, a po przyjeździe do Lwowa, kiedy zajmowała się dokumentacją dotyczącą niepełnosprawności dziecka. Danył miał już 5 lat. A to był dopiero początek tej drogi.
Jest diagnoza. Co dalej?
Autyzm to nie choroba, którą można wyleczyć, lecz inny sposób funkcjonowania układu nerwowego. Im wcześniej postawiona zostanie diagnoza, tym większe szanse na to, że dziecko będzie w stanie skutecznie zaadaptować do społeczeństwa i ujawnić swój potencjał. Postawiona diagnoza często staje się stresem dla rodziny, w tym jednocześnie bodźcem zmian. Momentem, kiedy w końcu rodzice rozumieją potrzeby syna czy córki.
Wsparciem dla dziecka na tym etapie są regularne zajęcia zarówno w domu, jak i ze specjalistami. Jakich zajęć potrzebuje dziecko z zaburzeniami ze spektrum autyzmu? Wyjaśnia Olha Hliuza, kierowniczka działu „Pomoc Dzieciom” fundacji Przyszłość dla Ukrainy:
„Przede wszystkim terapia ABA (stosowana analiza zachowania). Jest to metoda oparta na badaniu zachowań i wpływu środowiska na nie. Dziecko nabywa złożonych umiejętności (na przykład ubierać się samodzielnie czy prosić o napój). To się dzieli na małe, proste kroki”.
O zajęciach korekcyjnych dla dzieci w spektrum
Integracja sensoryczna jest niezbędna, aby dziecko odzyskało poczucie bezpieczeństwa. Dzieci z autyzmem często postrzegają świat jako „za głośny” lub „za cichy”. Zwykłe światło lampy może wydawać im się oślepiające, a dotyk odzieży do ciała może być bolesny. Takie zajęcia odbywają się w specjalnie wyposażonych salach z huśtawkami, suchymi basenami, kocami obciążeniowymi i różnymi fakturami. W ten sposób dziecko otrzymuje niezbędne bodźce sensoryczne w bezpiecznej przestrzeni.
Kolejnym punktem na liście jest praca z psychologiem. Poprzez terapię przez zabawę i opowiadania dziecko uczy się rozpoznawać emocje – zarówno własne, jak i innych.
Dla Anastazji i Danyła LEVCHYK SPECTRUM HUB – centrum pomocy korekcyjnej dla dzieci przesiedleńców i dzieci z obszarów przy linii frontu z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, w którym specjaliści pracują z dziećmi, stał się prawdziwym ratunkiem.
Anastazja dostrzega już pierwsze sukcesy syna i wierzy, że stało się to możliwe tylko dzięki regularnym zajęciom:
„Zajęcia odbywają się regularnie. Widzimy nawet małe zmiany, zauważamy postępy. LEVCHYK — to nasz ratunek. Bezpłatnie. Profesjonalnie. Ludzie, którzy tutaj pracują, wspierają zarówno dzieci, jak i matki. Pracujemy razem, jako zespół, zorientowani na osiągnięcie celu”, Anastazja, mama Danyła.
Centrum LEVCHYK oferuje bezpłatne zajęcia korekcyjne dla dzieci we Lwowie i dzieci z rejonu przy linii frontu w obwodzie mikołajowskim. Zgłosić się o udział, wypełniając formularz, i zapoznać z listą potrzebnych dokumentów możesz na stronie projektu.
Możesz wesprzeć rozwój dzieci w spektrum, przekazując darowiznę na zajęcia korekcyjne pod linkiem.
