Wojna ma swoje oblicze, według statystyk to prawdziwe losy ludzi, którzy potrzebują publicznego wsparcia i zrozumienia. Według stanu na czerwiec 2025 roku ponad 70 tysięcy Ukraińców uważa się za zaginione, a około 8 tysięcy znajduje się w niewoli rosyjskiej. Ich rodziny od lat żyją w niepewności, nie mogą poradzić sobie ze stratą i tracą nadzieję na powrót męża, syna, ojca czy brata.
Niejednoznaczna strata jest oficjalnie zdefiniowana w psychologii jako trauma. Temat niejednoznacznej straty na Ukrainie wciąż pozostaje stygmatyzowany, a poszukiwanie pomocy psychologicznej jest często postrzegane jako przejaw słabości.
Dlatego projekt GIDNA fundacji charytatywnej Future for Ukraine, która zapewnia kobietom bezpłatną, profesjonalną pomoc psychologiczną, od dwóch lat porusza temat niejednoznacznej straty, żeby kobiety nie bały się szukać pomocy i żeby w społeczeństwie nie istniało takich barier.
Wideo „Niejednoznaczna strata to trauma” jest drugim wspólnym projektem fundacji Future for Ukraine i Luminance Production, po krótkometrażowym filmie „Manifest silnych”, który został uznany za najlepszy film społeczny na VI Festiwalu Filmowym “Svitlo”.
Projekt został stworzony przy wsparciu Fundacji Askold i Dir, administrowanej przez ISAR Ednannia w ramach projektu „Silne społeczeństwo obywatelskie Ukrainy – motor reform i demokracji” finansowanego przez Norwegię i Szwecję. Za treści materiału odpowiada Fundacja FFU, które nie odzwierciedlają poglądów rządów Norwegii, Szwecji lub ISAR Ednannia.
Trzyminutowy film pokazuje emocje kobiet z różnych pokoleń, których bliscy są w niewoli lub zaginęli: od apatii i nikłej nadziei, po gniew, załamanie emocjonalne i milczenie. Wideo zostanie opublikowane w języku ukraińskim i angielskim, by nie tylko przyciągnąć uwagę Ukrainek, lecz także zwrócić uwagę zachodniego odbiorcy na skalę problemu. Więcej informacji o realizacji projektu można znaleźć na stronie internetowej fundacji.
Reżyser Denys Stehnii i producentka Antonina Sotnikowa opowiadają o procesie tworzenia wideo, odpowiedzialności w pracy z wrażliwymi tematami oraz o oczekiwanym wpływie projektu.
Na czym polega projekt „Niejednoznaczna strata to trauma”? Główny cel?
Antonina:
Przede wszystkim chodzi o wyjaśnienie samego pojęcia niejednoznacznej straty. Chcemy pokazać, że kobiety nie są samotne, że istnieje wsparcie, w szczególności w ramach projektu GIDNA.
Denys:
Dla mnie była to próba doboru odpowiednich słów i obrazów do bardzo trudnych stanów. Na początku sam nie wiedziałem o skali problemu, nie mówiąc już o zachodnim odbiorcę, dla którego ta rzeczywistość jest odległa. Chcieliśmy pokazać, że to nie abstrakcyjny temat, a doświadczenie dziesiątek tysięcy Ukrainek.
Co chciałaby, żeby widzowie poczuli po obejrzeniu wideo?
Denys:
To nie jest wideo z happy endem. Lecz apelujemy do nadziei, która prowadzi do pozytywnych zmian. Zwracamy się do kobiety, która żyje w niepewności i opowiadamy światu o tym, co jej boli.
Jak szukacie odpowiednich emocji i obrazów wizualnych? Czy bierzecie pod uwagę opinie ludzi?
Denys:
W takich projektach nie ma miejsca na fikcję. Wszystko zaczyna się od prawdziwych historii i komunikacji z profesjonalnymi psychoterapeutami. Nie dodajemy nic od siebie, pokazujemy jedynie ludzkie doświadczenia językiem kina.
Czy kino może zmienić społeczeństwo?
Antonina: Zdecydowanie tak! Zrozumiałam to, gdy miałam 15 lat, kiedy nakręciłam dość prosty film, zmontowałam go, a potem pokazałam w szkole. Nauczyciele i rodzice oglądali ten film i płakali – to były prawdziwe emocje.
Denys: Kino trafi w serca i wywołuje prawdziwe uczucia.
Wykorzystując kino jako narzędzie komunikacji, zespół Luminance Production nieustannie porusza ważne społecznie tematy, o których często nie mówi się na głos. W planach mamy kolejny projekt wspierający weteranów powracających z frontu.
Jeśli Ty lub Twoi bliscy doświadczyli niejednoznacznej straty, zwróć się na projekt GIDNA — tutaj każda kobieta zasługuje na wysłuchanie i znalezienie wsparcia. Prosimy o wypełnienie formularza, by wziąć udział w bezpłatnym programie pomocy psychologicznej.
Materiał został stworzony przez Fundację FFU przy wsparciu Fundacji Askold i Dir, administrowanej przez ISAR Ednannia w ramach projektu „Silne społeczeństwo obywatelskie Ukrainy – motor reform i demokracji” finansowanego przez Norwegię i Szwecję.
Za treści publikacji odpowiada Fundacja FFU, które nie odzwierciedlają poglądów rządów Norwegii, Szwecji lub ISAR Ednannia.
